Freitag, 23. September 2016

«Open the boarder» sive limes aperiatur Helveticus!

photographema: Francesca Agosta, Keystone

«Open the boarder»: Qui titulus in chartula inscriptus Comi in urbe Italica septentrionali mense proximo legi poterat – scilicet ad stationem ferriviariam, iuxtam quam profugi asylum in Germania petentes tentoria collocaverant. Hieme autem appropinquante inde ab aliquibus diebus casulae fugitivis offeruntur. Cum magistratûs Helvetii profugos a transitu per Helvetiam prohibere pergant, numerus patriâ carentium in Plinii patriâ versantium crescit.

Moderatores Confoederationis Helvetiae se nihil aliud facere ac Eblanensia* quae dicuntur pacta servare dicunt. Quibus pactis constitutum est, ut profugis asylum petendum esset, quibus in locis primum terra intraretur Europaea. Quid multa? Aliud est pacta servare, aliud humanitatem hominisque dignitatem fovere.


*Eblanensis, -e cf. Eblana seu Dublinum, anglice: Dublin

Dienstag, 20. September 2016

De quodam sacrificio autumnali


Praeconium sacrificii faciundi

Fiet sacrificium porcinum in agello «Hofbergli» vocitato, qui agellus parvulâ ac rusticâ instructus est tabernâ montanâ. Quando fiet? Fine septimanae continenti – scilicet inde a die 23° usque ad 25° diem mensis Septembris a. 2016°. Ubinam est? Summo in monte Iura non procul a Saloduro oppidulo Helvetico. Quem in locum montanum conveniant omnes, quorum palatum botullis sanguine refertis oblectatur. Talia sacrificia porcina in Helvetiae agrestibus regionibus quotannis fieri solent et autumno quidem. Ita mos fert.

Porcus Hofberglianus

Taberna montana «Hofbergli» vocitata

Prospectus 

Freitag, 16. September 2016

De luscinia cuculoque

Iam aves migratoriae regiones relicturae sunt Helveticas. Helvetica fugiunt frigora et cuculus et luscinia, quae cantatrix volucris a quibusdam vocitata est philomela. De utraque ave Iohannes Ludovicus Vives Hispanus Valentinus nobis tam lepidam quam subtilem tradidit fabellam. Qua in narratiuncula causa aperitur, cur luscinia, ut Plinius quodam loco scripserat, hominibus praesentibus diutius et accuratius cantet. En explicationem:

«Cuculus et philomela eodem cantant tempore, verno scilicet, ab Aprili medio ad Maium exactum aut eo circiter. Hae duae aves in contentionem venerunt, de suavitate concentûs quaesitus est iudex. Et quia de sono erat certamen, aptissimus visus est ad eam cognitionem asinus, qui praeter ceteras animantes grandes haberet auriculas. Asinus repudiatâ lusciniâ, cuius se harmoniam negaret intellegere, victoriam cuculo adiudicavit. Philomela ad hominem appellavit, quem ubi videt, agit statim causam suam, canit diligenter, ut se illi approbet ad vindicandam iniuriam ab asino acceptam.»*



*Fons: Iohannis Ludovici Vivis Valentini Linguae Latinae exercitatio, Lugduni, apud Seb. Gryphium, a. 1542, p. 24.

Donnerstag, 18. August 2016

Quid Iohannes Ludovicus Vives de ludo litterario opinatus sit


Tabula scholastica
una cum adumbratione puerili

Post ferias aestivas in Helvetiis iam peractas schola his quidem diebus aperitur. Et filius meus nudiustertius scholam frequentare coepit. Ille primus dies scholasticus est procul dubio res maximi momenti. Evolvitur quasi nova pagina in illo vitae libro. Discet ergo puer prima litterarum elementa, numeros ceteraque omnia. At vero pater paternis sollicitus curis animo multa percurrit. Quomodo filius in ludo litterario excipietur? Quis qualisque erit eius magister? An condiscipuli quales erunt? Quippe et exoritur quaestio, quae ad rem spectat capitalem: Schola quid sibi vult? Qui finis est institutioni scholasticae? Ad quod interrogatum responditur in dialogo, quem Iohannes Ludovicus Vives saeculo XVI exaravit. En excerptum:


«Pater: Tulliole mi, lubet mihi tecum paulisper confabulari.
Puer: Quid, mi pater? Nam nihil mihi accidere potest suavius quam te audire.
Pater [filii canem permulcens]: Hic tuus Ruscio est bellua an homo?
Puer: Bellua, ut credo.
Pater: Quid tu habes, cur sis homo, non ille? Tu edis, bibis, dormis, ambulas, cursitas, lusitas. Haec ille omnia.
Puer: Atqui ego homo sum.
Pater: Quomodo id cognoscis? Quid tu nunc habes plus quam canis? Sed hoc interest, quod ille non potest homo fieri. Tu potes, si vis.
Puer: Obsecro mi pater, effice id primo quoque tempore.
Pater: Fiet, si eas, quo eunt belluae, redeunt homines.
Puer: Ibo, pater, multo libentissime, sed ubi id est?
Pater: In ludo literario.
Puer: Nulla est in me ad rem tantam mora.
Pater: Nec in me.»*

Haec hactenus. Adicio nihil nisi hoc: In schola ergo homo fieri potes, si vis. Nonne haec res est tam simplex quam ardua ac intricata? Utique permulta restant disputanda.


--------------------------------------
*Fons: Iohannis Ludovici Vivis Valentini Linguae Latinae exercitatio, Lugduni, apud Seb. Gryphium, 1542, p. 6.

Plura de Vive illo invenies, si in SCRIPTORIUM ACADEMICUM LATINUM intraveris. Ibi legas commentationes hasce: De garrientibus Vivesianis et De aetatibus linguae Latinae apud Vivem et Floridum

Montag, 15. August 2016

De papilione archaeologi cuiusdam



Non ita pridem quodam in hortulo Salodurensi photographice depinxi hoc: Adit papilio echinaceae florem purpureae, quae res aestate adultâ quibusdam in hortis Helvetiis fieri solet. Est spectaculum cottidianum pacem redolens. Quid plura? Non possum facere, quin hic papilio in flore sedens res longissime ab Helvetia gestas in mentem revocet: scilicet Khaled Asaad, archaeologum Syrium et Palmyrae urbis custodem, qui abhinc uno anno ab assassinis Islamicae quae dicitur civitatis est necatus.

Donnerstag, 21. Juli 2016

Plinius in Alpibus Helveticis




Conspectus ad pagulum Alpinum Bergün

C. Plinius Tacito suo s.

Ridebis, et licet rideas. Ego ille, quem nosti, apros tres et quidem pulcherrimos cepi. «Ipse?», inquis. Ipse: non tamen ut omnino ab inertia mea et quiete discederem. Ad retia sedebam: Erat in proximo non venabulum aut lancea, sed stilus et pugillares; meditabar aliquid enotabamque, ut, si manus vacuas, plenas tamen ceras reportarem. Non est, quod contemnas hoc studendi genus; mirum est, ut animus agitatione motuque excitetur; iam undique silvae et solitudo ipsumque illud silentium, quod venationi datur, magna cogitationis incitamenta sunt. Proinde, cum venabere, licebit auctore me ut panarium et lagunculam sic etiam pugillares feras: Experieris non Dianam magis montibus quam Minervam inerrare. Vale.

Ascensus nos per pagulum Latsch tulit

C. Plinius Caecilius Secundus his litteris ad Tacitum missis hesterno die me in quendam montem, quem alpicolae vernaculi «Cuolm da Latsch» vocitant, ascendentem prosecutus est. Primulo quasi diluculo a pagulo Alpino Bergün, Rhaetice autem Bravuogn dicto profecti sumus.

Silentium montanum undique. Cuius autem sanctitatem nos quidem – fuimus enim grex adultorum liberorumque tam parvulus quam alacer – confabulationibus non semel perrumpere ausi sumus.

Vitra ocularia: instrumentum
ad aciem augendam ferasque
 intuendas utilissimum
Quod ad me attinet, non pugillaribus stiloque ut olim Plinius, sed potius sophophonio eram instructus, namque nonnulla photographe-mata capere in animo habebam, ne vacuas reportarem manus.



Porro autem illud Plinianum «mirum est, ut animus agitatione motuque excitetur» quis deneget? Accedebat, quod cacuminum aspectus oculos et animi et corporis haud parum recreabat. Res mundanae una cum deliramentis longissime aberant. Non secus erat quam si mundus noster primum suos aperuisset oculos.
 
Summo in monte «Cuolm da Latsch» vocitato


Doleo tantummodo, quod apros – fata tibi, Plini, fuerant me feliciora! – non cepimus, quamvis vitra ocularia adhibentes valles montesque perquisivimus omnes, sed ferae diligentius latitare videbantur venatica pertimentes sclopeta. Quaedam dumtaxat rupicapra nos salutavit excrementis in semita montana depositis.

Rupicaprae salutatio



Donnerstag, 14. Juli 2016

Palpitat cor Helveticum penitus in Alpibus sive De quodam cuniculo montano

Hesterno die Alpes per Grisoniae pagum late patentes erant obtectae nebulis tam densis, ut montes conscendere desineremus. Accessit, ut per totum plueret diem. Quid ergo? 

Ad pagulum Predam:
Ianua cuniculi illius, qui nunc sub Albula monte foditur
et diis iuvantibus erit confectus anno 2020°

Tramine Rhaetico utentes Predam ad pagulum vecti sumus. Qui pagulus sub Albula monte sita est. Per quem montem iter ex Helvetia Transalpina facientibus est accessus ad Engadinam, qua ex valle iam patet Italia septentrionalis. Iam anno 1903° Albula mons cuniculo ferriviario longitudinis fere sex chiliometrorum perfossus erat – ita quidem, ut homo periegeticus, qui tum temporis praecipue erat Britannus nobilis, sine laboribus ac percommode ad vicum Engadinianum a Sancto Mauritio denominatum (vulgo: St. Moritz) perveniret ad corpus animumque in deversoriis luxuriosis ac tepentibus thermis reficiendum.

Sed ne longus sim, de Preda brevibus verbis hocce: Quo enim in pagulo his diebus secundus specus ferriviarius per Albulam montem perfoditur, namque cuniculus ille primus, qui anno 1903°  erat constructus, post centum annos vetustate confectus munere suo mox non iam fungetur. Hesterno ergo die locum exstructionis adiimus.
 
Prospectus ad cuniculi ianuam septemtrionalem
Octoginta munitores materiam displosivam adhibentes intestina eruunt saxea. Cuniculi ianuam lustrans melius intellegere mihi videor, quid sit Helvetiorum proprium. Gentes enim aliae aedificiis publicis ad ostentationem utuntur (Francogallis est turris Eiffeliana et Castellum Versaliense, Americanis et regulis Arabis quaedam aedificia caelum attingentia), nobis autem Helvetiis cuniculi sunt Alpini*– nempe aedificia extrinsecus spectantibus quasi invisibilia ianuis cunicolurum exceptis. Namque palpitat, ut videtur, cor Helveticum penitus in Alpibus, in specibus viariis, in cuniculis* per montes perfossis, palpitat cor Helveticum sic, ut foris paene nihil videri possit.

Casula sive contubernia, ubi operarii et munitores pernoctant


Munitores multis a civitatibus oriundi sunt,
scilicet ex Italia, Austria, Helvetia, Lusitania, Germania

----------------------------------

*Cuniculus ferriviarius novus sub Sancti Godehardi monte fossus opus Helveticum id genus est maximum. Qui cuniculus Kalendis Iuniis praeteritis inauguratus Helvetiam Transalpinam Germaniamque cum Italia coniungit. Quo specu viario longitudinis 57 chiliometrorum nullus cuniculus ferriviarius in orbe terrarum est longior.