Freitag, 17. Februar 2017

De Maturino Corderio sive de magistro linguae Latinae multum iactato

Natus est Maturinus Corderius anno 1479° in Normannia. Per totam suam vitam provinciam linguae Latinae docendae obtinuit. Docuit pueros sermonem Latinum primum in Gallia – nempe Lutetiae Parisiorum (Paris), Niverni (Nivers), Burdigalae (Bordeaux) – deinde apud Helvetios: nempe Genavae (Genève), Neocomi (Neuchâtel), Lausannae (Lausanne), iterum Genavae, qua in urbe anno 1564° mortem obiit.

Genavam Corderius «portum tutissimum post infinitos labores et multa pericula»* dixit. Erat enim Maturinus vir professionis evangelicae, quam ob rem in Gallia persecutiones passus est. Profugus propter Evangelicae doctrinae professionem in Helvetiis confugium petivit sicut permulti tum temporis protestantes Francogalli.

Cum alia tum «Colloquiorum scholasticorum libros quatuor ad pueros in sermone Latino paulatim exercendos» conscripsit. Qui libri anno 1564° ab Henrico Stephano excussi iterum iterum non paucis in urbibus Europaeis in lucem editi sunt. Et nobis hodiernis Maturini colloquia ad linguam Latinam expoliendam sunt.


Forsan intersit, quem ad finem Maturinus hoc opus exaraverit. Quo de scopo Corderius sic: «In hanc cogitationem totus incubui, qua possem ratione efficere, ut pueri pietatem bonosque mores cum humanarum litterarum studiis coniungerent.»*


*Fons: Maturini Corderii in colloquiorum suorum libros prefacio

Editiones:
http://www.stoa.org/hopper/text.jsp?doc=Stoa:text:2003.02.0003



Samstag, 11. Februar 2017

De principulo illo deque quodam astronomo Osmanico


Diebus praeteritis quibusdam libellis legendis vacabam. Cum alia tum fabulam illam “Principulus“ [vulgo: Le Petit Prince] inscriptam perlegi. Narratiunculam Antonii De Saint-Exupéry de pupillo regulo degustavi non sine magno emolumento. En excerptulum:

„Non sine causa credo stellam, unde principulus venerit, asteroïdem B DCXIIum esse. Hic asteroïdes telescopio semel tantum conspectus est anno MCMIX° ab astronomo Osmanico. Qui tum inventa sua sumptuose in conventu astronomorum omnium gentium demonstravit. Cui autem nemo fidem habuit propter vestem, qua amictus erat. Ita sunt adulti homines. Quod ad asteroïdem B DCXIIum attinet, certe in oblivionem venisset. Forte fortuna dictator quidam Osmanicus edictum proposuit, ut cives Osmanici metu mortis adito vestes Europaeas sibi induerent. Astronomus ille iterum anno MMXX° asteroïdem monstravit vestibus elegantissimis Europaeis amictus. Tunc omnes cum eo consenserunt. Vobis haec singula de asteroïde B DCXII° enarravi numerumque, quo appellatur, indicavi, ut adultis hominibus obsequar. Adulti homines numeros amant.“

Quo de excerptulo paulisper cogitare nonne operae pretium est? Et de hac sententia, quae animi perceptionem tractat: “Solo corde clare videmus. Natura rerum oculis cerni non potest.“

Quod ad translationem Latinam attinet, versione a Franciso Schlosser exarata usus sum [Stuttgardiae a. 2015° apud domum editoriam Reclam]. Quae versio, quantum diiudicare valeo, hic illic claudicat, hic illic mendis succumbit parvulis. Quae cum ita sint, tamen fabulae poetica quae dicitur vis detrimentum accipit fere nullum. Ad versiones Latinas quod spectat, lectu dignum est commentariolum ab Alexandra Gaditana conscriptum cum titulo De clarissima quadam fabula puerili.

Freitag, 20. Januar 2017

Sub Iove frigidiore natura artifex

Stiriae (I)


Frigescit his diebus Salodurum. Valle Sanctae Verenae dicatâ et haud procul ab oppidulo sitâ nullus angulus Salodurensis est frigidior. Ibi iam stiriae* e saxis dependet, quasi vero Iura Mons barbas glaciales hic illic promiserit. Sub Iove frigidiore natura artifex.


*«Stiria est gutta liquoris concreta et pendens cadenti similis, unde a stilla differt, quae liquida fluit.» (lexicon totius Latinitas «Forcellini» vocitatum, sub voce, quae est «stiria»).

Stiriae (II)

Stiriae (III)

Vallis S. Verenae dicata


Samstag, 14. Januar 2017

«Made in Germany» vel de rebus in Germania fabricatis



Res in officinis Germanicis fabricatas optimae notae esse pro certo constat. Illud «Made in Germany» est signum qualitatis. Autoraedis Germanicis nihil solidius, cervisiâ Germanicâ nihil iucundius sapore. Quis nostrum negaverit?

Iam vero saeculo XVI cum aliae res in Germania confectae tum scalpella habebantur digniora, quae laudarentur. Legamus initium cuiusdam colloquii scholastici a Maturino Corderio conscripti.  Personae sunt: Sordetus et Manasses.

Sordetus: Emistine scalpellum, ut nuper volebas?
Manasses: Non emi.
Sordetus: Quid obstitit? Dixeras enim mihi empturum te hodie.
Manasses: Dixeram quidem; sed mihi postea in mentem venit praestare ut exspectem mercatum proxime futurum in hac ipsa urbe.
Sordetus: Quid facies lucri?
Manasses: Et minoris emam, et melioris notae: nempe ex Germaniae officinis.*

Manasses noster satis prudenter facit, qui scalpello Germanico - utpote melioris pretii necnon «melioris notae» - fidem habeat. Quemadmodum discipulus in Maturini colloquio, sic hodie facere solemus: Quod opifices Germani fabricantur, magni aestimamus, licet societas illa autocinetica litteris compendiariis VW vocitata permultis emptoribus verba dederit. Haec nempe est alia fabella.



*Colloquium scholasticum I 28, fons: Maturinus Corderius: Colloquiorum scholasticorum libri IIII ad pueros in sermone Latino paulatim exercendos, anno MDLXIIII, excudebat Henricus Stephanus illustris viri Huldrici Fuggeri typographus, p. 21.

Montag, 2. Januar 2017

«Quousque eadem?»

Beatus Senecae suo salutem

Non ita pridem, mi Seneca, epistulam XXIV Lucilio inscriptam legi. Qua in epistula de vitae fastidio deque mortis libidine refers scribens:  «Quosdam subit eadem faciendi videndique satietas et vitae non odium, sed fastidium, in quod prolabimur ipsa impellente philosophia, dum dicimus: „Quousque eadem? Nempe expergiscar, dormiam, esuriam, farciar, algebo, aestuabo. Nullius rei finis est, sed in orbem nexa sunt omnia, fugiunt ac secuntur. Diem nox premit, dies noctem, aestas in autumnum desinit, autumno hiemps instat, quae vere compescitur; omnia sic transeunt, ut revertantur. Nihil novi facio, nihil novi video: fit aliquando et huius rei nausia.“ Multi sunt, qui non acerbum iudicent vivere, sed supervacuum.»

«Quousque eadem?» Quod dictum quisquis profert, non parum errare mihi videtur. Non enim umquam satis viximus. Hoc mihi persuasum est. Permittas quaeso, Seneca, ut ego quoque tuum commoneam Lucilium. Fac aperias oculos tuos, mi Lucili! Semper aliquid novi cernis. Praestat omnis ver flores novos, novum exhibet omnis aestas calorem, novam messem praebet omnis autumnus, novum frigus omnis hiems. Novus annus nunc nobis datus est. Sit felix, faustus fortunatusque! Propino tibi, mi Seneca, salutem plenis faucibus.


Vale!

Freitag, 23. Dezember 2016

De stabulo Betlehemitico aliisque de rebus

Conspectus urbis Beroeae (vulgo: Aleppo) a. 2009° rebus integris

Natalicia iactatio his diebus animos est correptura nostros. Consistamus paulisper! Non simus immemores cladis maxime sanguineae, qua orbis terrarum his diebus affectatur: scilicet belli civilis in Syria. Iam enim ibi hactenus plus 400'000 homines vitam amiserunt – nempe infantes, pueri adultique amoris vitae pleni. Europaei huc illuc fluctuant, Americani verba faciunt, Russi bombas iaciunt. Plus 400'000 mortui: numerus ingens.

Ex aliquot annis Civitates Unitae Americae sunt talis superpotentia, quae munere se abdicaverit rebusque mundanis se retraxerit. Sed nonne semper est coniuncta potentia cum eo, quod Anglice «responsibility» dicitur, id est: cum officio? Abiturus est magistratu Barack Obama, praesidens ille olim ob pacem faciendam praemio Nobeliano honestatus. Plus 400'000 mortui: pretium ingens, quod Americani et Europaei numerant, ut desidiae incumbentes a rebus publicis in Medio Oriente accidentibus se recipiant.


Summum magistratum nunc temporis initurus est Donaldus Trump, qui Americam se redditurum pollicitus est magnificam ac splendidam. At res in Syria constituent et administrabunt alii - nempe Putin Caesar necnon Erdogan Sultanus. Quas res meditemur, cum diebus venturis stabulo Betlehemitico contemplando vacabimus!

Mittwoch, 7. Dezember 2016

«December est mensis»


Nox Salodurensis

Minime humane nobiscum egit mensis November superior. Pro radiis solis nobis dono fecit Iupiter tenebras, nebulas necnon sudariola permulta ad nares emungendas apta. Quis ignoret? Hoc anni tempore septemtrionali in hemisphaerio non satis magna copia lucis suppetit. Quid nunc? Nos, quippe quibus lucis beneficiis opus sit ad bene vivendum, laboremus necesse est gravedine, febri, alvi profluvio. Quibus malis laboravimus deinceps omnes: mulier, filiolus, vicini, totum fere oppidulum.

Stellae chartaceae
Candelae durescentes
Candela iterum iterumque
in ceram calefactam mergenda

Morbis nostris medelas adhibuimus varias: contra febrim non paucas potiones teae absorpsimus, videlicet potiones illas e tilia coctas, contra alvi profluvium bananarum nonnihil manducavimus, contra lucis inopiam chartulas coloratas plicantes fabricavimus stellas et fenestris agglutinavimus. Nunc luce chartacea perfruimur, perfruimur per Saloduri oppidulum ambulantes lucernulis electricis, quibus hoc anni tempore oppidulum exornari solet. Praeter autem omnia luminibus candelarum perfructuri sumus – scilicet luminibus cereis, quae lumina ellychnium in ceram calefactam mergentes ipsi formavimus.

Die 6° mensis Dec.:
Sanctus Nicolaus legens e vitae libro

Iam mensis December coepit. Iam nos adiit Sanctus Nicolaus perquisiturus, quid anno praeterito bene, quid male fecerimus. Quibus porro donis nos hic mensis deprehendet? Saturnalia fient. «December est mensis, cum maxime civitas sudat. Ius luxuriae publice datum est. Ingenti apparatu sonant omnia, tamquam quicquam inter Saturnalia intersit et dies rerum agendarum: adeo nihil intersit, ut non videatur mihi errasse, qui dixit olim mensem Decembrem fuisse, nunc annum.» Illud Senecae* attulimus, ut his nugis cottidianis aliquantulum antiquitatis commisceremus. Seneca ille morum vituperator facere non potuit, quin et Saturnalia castigaret. At contra mihi quidem non displicent permutatio illa vel perversio socialium qui dicuntur ordinum necnon licentia illa. Placent illi dies festi, qui aetatem in hominum memoriam revocant auream. Quam ob rem clamito: «Io Saturnalia!»

*Ep. Mor. 18,1